14 stycznia 2009 r. w sali wykładowej im. A. Gluzińskiego (teren Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus) odbyło się kolejne spotkanie z cyklu Interdyscyplinarnych Seminariów z Anatomii Klinicznej. Tym razem tematyka Seminarium dotyczyła anatomicznych podstaw zespołów otępiennych, a sama impreza przeżywała mały jubileusz – zorganizowana została bowiem już po raz dwudziesty. Wśród współorganizatorów sympozjum znalazły się – SKN przy Klinice Neurologii Wojewódzkiego Szpitala Bródnowskiego, SKN Medycyny Nuklearnej oraz SKN przy I Katedrze i Klinice Psychiatrycznej WUM.

 Zagadnienia dotyczące tych coraz częściej rozpoznawanych zespołów wiążą się nie tylko z anatomią i funkcją ośrodkowego układu nerwowego, lecz również ze współczesnymi metodami rozpoznawania i leczenia oraz spojrzenia na pacjenta od strony towarzyszących zaburzeń psychicznych. Na sali, oprócz ok. 50 studentów różnych wydziałów WUM, zasiedli prof. Andrzej Friedman – Kierownik Kliniki Neurologii Wojewódzkiego Szpitala Bródnowskiego oraz prof. Bogdan Ciszek – Kierownik Zakładu Anatomii Prawidłowej CB.
Spotkanie otworzył tradycyjnie prof. Bogdan Ciszek, a prowadzenia podjęła się Ewa Biegaj z Koła Anatomicznego. Seminarium miało tradycyjny układ – uczestnicy wysłuchali szeregu wystąpień studenckich, dotyczących etiopatogenezy, rozpoznawania i leczenia zespołów otępiennych. Na początku poruszono kwestię etiologii i skali zagadnienia, by przejść do czynnościowej anatomii struktur, w których dochodzi do patologii. Następnie przedstawione zostały poglądy związane z mikrostrukturą naczyń omawianych regionów, a także wypływający stąd kliniczny podział zespołów otępiennych i ich diagnostyka różnicowa. W programie sympozjum nie zabrakło takich punktów jak diagnostyka obrazowa, współczesne metody profilaktyki i leczenia, a także – jako temat zamykający – psychiatryczne spojrzenie na pacjenta i społeczne aspekty otępienia. Warto zaznaczyć, iż wszystkie wystąpienia wzajemnie się uzupełniały, a zaprezentowane krok po kroku zagadnienia pozwoliły każdemu uczestnikowi Seminarium wynieść konkretną wiedzę na temat omawianych zaburzeń. Treść wystąpień oraz sposób ich przygotowania spotkała się z uznaniem opiekunów oraz, co bardzo ważne, z żywą dyskusją ze strony słuchaczy, która trwała jeszcze długo po zakończeniu wystąpień.
W drugiej części Seminarium uczestnicy zostali zaproszeni do sal prosektoryjnych Zakładu Anatomii Prawidłowej na pokaz specjalnie na tę okazję wybranych i przygotowanych preparatów. Studenci Koła Anatomicznego przypomnieli uczestnikom budowę hipokampa, głównej struktury odpowiedzialnej za procesy pamięciowe, których zaburzenia dominują w otępieniach. Szczegółowo omówione i zaprezentowane zostały również gałęzie środkowe tętnic mózgu w kontekście otępień naczyniowych. Każdy z uczestników mógł przy pomocy mikroskopu operacyjnego prześledzić przebieg omawianych naczyń. Ponadto przedstawiono preparat mózgowia z zanikiem, poszerzonym układem komorowym i zwężeniem zakrętów oraz, dla porównania, preparat mózgowia prawidłowego. Największe zainteresowanie wzbudził natomiast preparat mózgowia z obecnością „status lacunaris”, czyli stanu zatokowego będącego pozostałością morfologiczną po licznych drobnych podkorowych udarach niedokrwiennych, które prowadzą do otępienia. Wprowadzenie elementów anatomii patologicznej obok anatomii prawidłowej pozwoliło na uświadomienie uczestnikom ogromu zmian, jakie zachodzą w mózgowiu chorego z otępieniem.
Interdyscyplinarne Seminarium z Anatomii Klinicznej po raz kolejny okazało się ważnym cyklicznym wydarzeniem na naszej Uczelni. Mimo późnej pory przyciągnęło wielu słuchaczy zainteresowanych problematyką zespołów otępiennych. Choć ogrom przedstawionego zagadnienia jest wielki, to w zgodnej opinii słuchaczy, temat został zaprezentowany w sposób profesjonalny i bardzo przystępny.

Ewa Biegaj, Tymon Skadorwa